2026.01.17 (토)
Quy trình nhân giống chè bằng phương pháp nuôi cấy mô
Nuôi cấy mô là phương pháp nhân giống tiên tiến, cho phép tạo ra số lượng lớn cây chè giống đồng đều về mặt di truyền, sạch sâu bệnh và sinh trưởng mạnh. Việc áp dụng quy trình nuôi cấy mô trong sản xuất giống chè có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao năng suất, chất lượng chè nguyên liệu, đồng thời đáp ứng yêu cầu trồng mới, trồng thay thế và mở rộng diện tích chè theo hướng thâm canh, hiện đại. Hiện nay, nhiều trung tâm giống cây trồng đã và đang ứng dụng rộng rãi công nghệ này nhằm cung cấp nguồn giống ổn định, chất lượng cao cho sản xuất.
Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: dịch vụ gia công nhân giống cấy mô
1. Giai đoạn nhân giống trong phòng nuôi cấy
1.1. Lựa chọn vật liệu đưa vào nuôi cấy
Vật liệu nuôi cấy là yếu tố quyết định đến hiệu quả của toàn bộ quy trình. Nguồn mẫu được chọn là chồi đỉnh hoặc chồi nách mang mắt ngủ, lấy từ những cây chè mẹ sinh trưởng khỏe, không nhiễm sâu bệnh, đang trong giai đoạn sinh trưởng và phát triển ổn định. Cây mẹ phải được theo dõi và tuyển chọn kỹ lưỡng, đảm bảo đúng giống, đúng đặc tính nông sinh học và có nguồn gốc rõ ràng, thường được bảo tồn và quản lý tại các trung tâm giống cây trồng chuyên ngành.
1.2. Khử trùng mẫu cấy
Mẫu chè được chọn là các búp có từ 3 đến 4 lá non. Trước tiên, dùng kéo cắt bỏ phần phiến lá, chỉ giữ lại đoạn thân mang chồi. Mẫu được rửa sạch bằng nước xà phòng loãng dưới vòi nước chảy liên tục trong khoảng một giờ để loại bỏ bụi bẩn và vi sinh vật bám ngoài bề mặt. Sau đó rửa lại từ hai đến ba lần bằng nước cất vô trùng.
Mẫu sau khi rửa được đưa vào tủ cấy vô trùng để tiến hành khử trùng hóa học. Trước hết, mẫu được ngâm trong cồn 70 độ trong khoảng 30 giây nhằm diệt vi khuẩn và nấm bám ngoài, sau đó rửa lại bằng nước cất vô trùng từ bốn đến năm lần. Tiếp theo, mẫu được xử lý bằng dung dịch HgCl2 nồng độ 0,1% trong thời gian từ 8 đến 10 phút. Sau khi kết thúc, mẫu phải được rửa lại nhiều lần bằng nước cất vô trùng, thường từ tám đến chín lần, để loại bỏ hoàn toàn dư lượng hóa chất gây độc cho mô thực vật.
1.3. Cấy vào mẫu và tạo chồi ban đầu
Sau khi khử trùng, mẫu được dùng dao vô trùng cắt thành các đoạn dài từ 0,5 đến 1,0 cm, mỗi đoạn mang một mầm nách. Các mẫu này được cấy vào bình tam giác hoặc ống nghiệm chứa môi trường vào mẫu đã chuẩn bị sẵn. Sau cấy, bình nuôi được chuyển vào buồng nuôi cấy với điều kiện ánh sáng từ 10 đến 14 giờ mỗi ngày và nhiệt độ duy trì ở mức 25 độ C, sai số cho phép ±1 độ C.
Môi trường vào mẫu sử dụng nền MS, bổ sung BAP, GA3, ascorbic acid, đường và agar, điều chỉnh pH ở mức 5,8. Sau khoảng một tuần, khi mẫu ổn định và không bị nhiễm, tiến hành cấy chuyển sang môi trường tạo chồi để kích thích chồi phát triển mạnh hơn.
1.4. Nhân nhanh chồi
Trong môi trường tạo chồi, sau khoảng 6 đến 8 tuần, các chồi phát triển đạt chiều cao từ 2,0 đến 4,0 cm và có từ 2 đến 4 lá thật. Các chồi này được cắt thành từng đoạn gồm một đoạn thân và một lá, sau đó cấy chuyển sang môi trường nhân nhanh nhằm tăng số lượng chồi.
Môi trường nhân nhanh tiếp tục sử dụng nền MS, tăng hàm lượng chất điều hòa sinh trưởng BAP để thúc đẩy quá trình phân hóa và phát triển chồi bên. Trong giai đoạn này, cần theo dõi chặt chẽ tình trạng sinh trưởng, loại bỏ những mẫu phát triển bất thường hoặc bị nhiễm nhằm đảm bảo chất lượng đồng đều của cây giống.
1.5. Tạo cây hoàn chỉnh và ra rễ
Sau khi nhân nhanh, lựa chọn những chồi đạt tiêu chuẩn, chiều cao từ 2,5 đến 3,5 cm, có từ 3 đến 4 lá khỏe mạnh để chuyển sang môi trường tạo rễ. Môi trường tạo rễ sử dụng nền MS, bổ sung chất kích thích ra rễ IBA, đường và agar, điều chỉnh pH phù hợp.
Sau khoảng 4 đến 5 tuần, cây hình thành bộ rễ hoàn chỉnh. Trước khi đưa cây ra ngoài điều kiện tự nhiên, cần cho cây thích nghi dần bằng cách đưa ra khỏi buồng nuôi cấy từ 5 đến 7 ngày, giảm dần độ ẩm và cường độ ánh sáng.
2. Chăm sóc cây chè nuôi cấy mô trên giá thể trong nhà lưới
2.1. Yêu cầu về giá thể
Giá thể trồng cây chè nuôi cấy mô phải đảm bảo giữ ẩm tốt, thoát nước và thông thoáng, có độ pH phù hợp với cây chè, đồng thời an toàn với môi trường. Thành phần giá thể thường được phối trộn từ vụn xơ dừa, mùn cưa, phân hữu cơ hoai mục, đất feralit vàng đỏ, phân khoáng và chất giữ ẩm. Ngoài ra có thể bổ sung một lượng nhỏ chất kích thích ra rễ để giúp cây nhanh chóng hồi phục sau khi ra khỏi ống nghiệm.
Giá thể được cho đầy vào các hốc của khay nhựa, mỗi khay chứa khoảng 50 cây, sau đó xếp các khay lên luống trong nhà lưới đã được chuẩn bị sẵn.
2.2. Dinh dưỡng cho cây con
Trong giai đoạn đầu, dinh dưỡng cung cấp cho cây chè con tương tự như trong ống nghiệm, sau đó từng bước chuyển sang sử dụng các loại phân bón phù hợp với điều kiện ngoài môi trường. Trong 30 ngày đầu, định kỳ 10 ngày tưới dung dịch MS loãng kết hợp GA3 để kích thích sinh trưởng, từ ngày thứ 31 trở đi kết hợp phun phân bón lá nhằm bổ sung vi lượng và tăng sức đề kháng cho cây.
2.3. Tiêu chuẩn cây mạ sau nuôi cấy mô
Cây chè con đạt tiêu chuẩn khi có đầy đủ rễ, thân, lá, chiều cao từ 2,5 đến 3,5 cm, có từ 2 đến 3 lá thật và từ 1 đến 3 rễ khỏe. Những cây đạt tiêu chuẩn này mới được đưa vào trồng trên giá thể trong nhà lưới.
2.4. Quản lý chăm sóc trong nhà lưới
Sau trồng, việc tưới nước và điều chỉnh ẩm độ là yêu cầu then chốt. Tuần đầu tiên cần duy trì độ ẩm không khí rất cao, từ 85 đến 95%, tưới phun mù nhiều lần trong ngày. Khi rễ bắt đầu phát triển, giảm dần độ ẩm và số lần tưới. Sau 30 ngày, cây đã thích nghi tốt hơn, có thể tưới phun mưa với cường độ vừa phải.
Ánh sáng cũng cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn. Trong 10 ngày đầu che khoảng 70% ánh sáng, sau đó giảm dần mức che để cây quen với điều kiện ánh sáng tự nhiên.
3. Chăm sóc cây chè nuôi cấy mô giai đoạn vườn ươm
Sau 1 đến 2 tháng trong nhà lưới, cây được chuyển sang túi PE và đưa ra vườn ươm. Giá thể trồng trong túi gồm đất đỏ trộn với phân chuồng hoai mục. Vườn ươm được thiết kế và quản lý tương tự vườn ươm giâm hom chè.
Trong giai đoạn này, chế độ tưới nước, giữ ẩm và điều chỉnh ánh sáng được giảm dần để huấn luyện cây thích nghi với điều kiện ngoài đồng ruộng. Cây được bón thúc phân vô cơ khi bộ rễ đã hồi phục hoàn toàn, kết hợp phòng trừ sâu bệnh và cỏ dại theo đúng quy trình kỹ thuật.
Trước khi xuất vườn, tiến hành phân loại cây để đảm bảo đồng đều về kích thước và sinh trưởng. Những cây đạt tiêu chuẩn về chiều cao, đường kính gốc, mức độ hóa nâu thân và tình trạng sâu bệnh mới được xuất vườn, sẵn sàng cung cấp cho sản xuất đại trà từ các trung tâm giống cây trồng phục vụ phát triển vùng nguyên liệu chè bền vững.
Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.
클리닉저널 (이하 회사로 약칭)는(은) 고객님의 개인 정보를 중요시하며, "정보통신망 이용촉진 및 정보보호"에 관한 법률을 준수하고 있습니다. 회사는 개인정보취급방침을 개정하는 경우 회사 웹사이트 공지사항(또는 개별공지)을 통하여 공지할 것입니다.
회사는 회원가입, 상담, 서비스 신청 등을 위해 아래와 같은 개인 정보를 수집하고 있습니다.
회사는 수집한 개인정보를 다음의 목적을 위해 활용합니다.
회사는 개인정보 수집 및 이용목적이 달성된 후에는 예외 없이 해당 정보를 지체 없이 파기합니다.
클리닉저널 (ClinicJournal) | [121-737] 서울특별시 마포구 마포대로 15 (마포동 35-1) 현대빌딩 705호 Tel 02)364-3001 | Fax 02)365-7002 | 등록번호 : 서울 아 05030 | 등록일 : 2018.03.22 | 발행일 : 2018.03.22 | 발행·편집인 : 한희열 Copyright ⓒ 2008 클리닉저널. All rights reserved. mail to clinic321@hanmail.net
UPDATE: 2026년 01월 16일 16시 54분